Bir alime, cevab\u0131n\u0131 bildi\u011fi soruyu sormak, onu imtihan etmek adaba uygun de\u011fildir. O alimin ilminden ve bereketinden istifadesi kesilir, nasibsiz kal\u0131r.<\/p>\n
*S\u0131raciyye\u2019de zikredilmi\u015ftir ki:<\/p>\n
\u0130mam Muhammed (Rh.a.) \u00e7ocukken \u0130mam-\u0131 Azam\u2019a (Rh.a.):<\/p>\n
\u2013\u201cBir \u015fahsa \u00fc\u00e7 kere \u201cVallahi ben seninle konu\u015fmayaca\u011f\u0131m.\u201d diyen kimse hakk\u0131nda ne buyurursunuz?\u201d diye sormu\u015f.<\/p>\n
\u0130mam-\u0131 Azam (Rh.a.):<\/p>\n
\u2013\u201cSonra ne olmu\u015f.\u201d dedi\u011finde \u0130mam Muhammed (Rh.a.) \u0130mam-\u0131 Azam\u2019\u0131n (Rh.a.) kendisinin sualini ve meram\u0131n\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tebess\u00fcm ederek ona:<\/p>\n
\u2013\u201cYa \u015feyh g\u00fczel d\u00fc\u015f\u00fcn.\u201d demi\u015f.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine \u0130mam-\u0131 Azam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp:<\/p>\n
\u2013\u201c\u0130ki kere yemini bozulur\u201d diye cevap vermi\u015f.<\/p>\n
\u0130mam Muhammed (Rh.a.) bu cevab\u0131 i\u015fitince \u0130mam-\u0131 Azam\u2019a (Rh.a.):<\/p>\n
\u2013\u201cDo\u011fru ve g\u00fczel cevap verdiniz.\u201d demi\u015f.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine \u0130mam-\u0131 Azam (Rh.a.) \u0130mam Muhammed\u2019in (Rh.a.) kendilerini b\u00f6yle imtihan etmelerinden m\u00fcteessir olup:<\/p>\n
\u2013\u201cBu iki kelime yani \u201cg\u00fczel d\u00fc\u015f\u00fcn\u201d ile \u201cdo\u011fru ve g\u00fczel cevap verdiniz\u201d den hangisi beni daha ziyade incitti bilmiyorum.\u201d demi\u015ftir. (\u0130. Abidin 8. Cilt, 59.- 60. Sh.)<\/p>\n
Bu \u015fekilde soru sormak alimi incitir. \u0130mam Muhammed \u00e7ocukken bu soruyu sormu\u015ftur. Yeti\u015fkin birinin b\u00f6yle soru sormas\u0131 alimden istifadesine mani olur.<\/p>\n
Ebu Hanife\u2019nin Tevakkufu<\/p>\n
\u0130mam-\u0131 Azam (Rh.a.) 14 meselede tevakkuf edip cevap vermemi\u015ftir.<\/p>\n
1)Nekre (belirsiz) olan dehir. (Dehir kelimesi: Belli bir m\u00fcddetten mi ibaret, yoksa ebedi mi demektir.)<\/p>\n
2)\u0130nsan pisli\u011fi yiyen hayvan\u0131n etinin ne zaman temiz olaca\u011f\u0131. B\u00f6yle bir hayvan \u00fc\u00e7 g\u00fcn veya yedi g\u00fcn hapsedilir diye rivayet edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3)Av k\u00f6pe\u011finin ne zaman e\u011fitilmi\u015f olaca\u011f\u0131. Bunun bilinmesi k\u00f6pe\u011fin e\u011fitilmesiyle u\u011fra\u015fanlara b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mam-\u0131 Azam\u2019dan rivayet edilmi\u015ftir ki: Bu ayn\u0131 zamanda \u0130mameyn\u2019in de kavlidir. Av k\u00f6pe\u011fi \u00fc\u00e7 defa avlad\u0131\u011f\u0131 av\u0131 yemeden b\u0131rak\u0131rsa, e\u011fitilmi\u015f oldu\u011fu bilinir.<\/p>\n
4)\u00c7ocuklar\u0131n s\u00fcnnet olma zaman\u0131. On ya\u015f\u0131nda veya yedi ya\u015f\u0131nda olmalar\u0131 rivayet edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131: \u201c\u00c7ocuklar\u0131n s\u00fcnneti on iki ya\u015f\u0131ndan sonraya b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\u201d demi\u015flerdir.<\/p>\n
5)M\u00fc\u015fkil (erkekli\u011fi di\u015fili\u011fi belli olmay\u0131p iki tenas\u00fcl uzvundan da bevleden) h\u00fcnsa. \u0130ki tenas\u00fcl uzvunun birinden fazla bevil gelmesine itibar edilmez.<\/p>\n
6)E\u015fe\u011fin art\u0131\u011f\u0131. Buradaki tevakkuf art\u0131\u011f\u0131n temiz olmas\u0131nda de\u011fil temizleyici olmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
7)Melekler ile Peygamberlerden hangisinin \u00fcst\u00fcn olmas\u0131. Namaz bahsinde ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere be\u015ferin havass\u0131 meleklerden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
8) Allahu Teala\u2019ya ortak ko\u015fan kimselerin, ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na varmadan \u00f6nce \u00f6len \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n nereye gidecekleri. (M\u00fc\u015friklerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmden sonra cennet veya cehenneme gidip gitmeyecekleri)<\/p>\n
\u0130mam Muhammed (Rh.A.) \u201cAllahu Teala g\u00fcnahs\u0131z hi\u00e7 bir kimseye azab etmez\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n
9)Mescidin duvarlar\u0131n\u0131n vak\u0131f\u0131n mal\u0131ndan nak\u0131\u015flanmas\u0131. Yukar\u0131da ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere mescidin vak\u0131f mal\u0131n\u0131n zalim taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131ndan korkulursa yahut vak\u0131f zaman\u0131nda cami nak\u0131\u015fl\u0131 olursa yahut duvarlar\u0131 \u0131slah i\u00e7in olursa caiz olur.<\/p>\n
10)Cinlerin insanlar gibi ibadet ve taatlar\u0131n\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmeyece\u011fi hususunda tevakkuf etmi\u015ftir. (\u0130. Abidin 8. Cilt, 78.- 79. Sh.)<\/p>\n
Ebu Hanife, bu meseleleri bilmedi\u011fi i\u00e7in de\u011fil, kendisine delil olacak ayet, hadis veya sahabe kavline rastlamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tevakkuf etmi\u015ftir.<\/p>\n
Rasulullah (s.a.v.)\u2019 in Tevakkufu<\/p>\n
Rasulullah (s.a.v.)\u2019 in dahi cevap vermedi\u011fi meseleler vard\u0131r. Bilmiyorum demek ilimdir. Cahiller bilmiyorum diyemez. Her \u015feyi bilen sadece Allah Teala\u2019d\u0131r.<\/p>\n
*Rasul-i Ekrem (s.a.v.)\u2019den ve Cebrail (a.s.)\u2019den de \u201cBilmiyorum\u201d cevab\u0131 vaki olmu\u015ftur. Kermani\u2019de zikredilmi\u015ftir ki: Rasul-i Ekrem (s.a.v.)\u2019e: \u201cMekanlar\u0131n en faziletlisi hangisidir?\u201d diye soruldu\u011funda \u201cBilmiyorum, Cebrail (a.s.)\u2019a soray\u0131m.\u201d buyurdular. Bunu Cebrail (a.s.)\u2019a sorduklar\u0131nda o da \u201cBilmiyorum, Rabbime soray\u0131m.\u201d deyip sordu\u011funda Allahu Teala: \u201cMekanlar\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131 mescidlerdir, mescid ehlinin en hay\u0131rl\u0131s\u0131 \u00f6nce girip sonra \u00e7\u0131kanlard\u0131r, mescid ehlinin en \u015ferlileri sonra girip \u00f6nce \u00e7\u0131kanlard\u0131r.\u201d buyurmu\u015flard\u0131r. (\u0130. Abidin 8. Cilt, 79. Sh.)<\/p>\n
*Ebu Hureyre\u2019den (r.a.) rivayetle Rasulullah (s.a.v.) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n
\u201cCezalar\u0131n taharete sebep olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
Tubba\u2019n\u0131n lanetli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n
Z\u00fc\u2019l- Karneyn\u2019in peygamber mi kral m\u0131 oldu\u011funu bilmiyorum.\u201d (Abdurrezzak) (\u0130bn Kesir Muhtasar Duhan Suresi, 37. Ayet, 5. Cilt, 2299.- 2300. Sh.) (bk. Hakim- El-M\u00fcstedrek \u0130man 1. Cilt, 283. Sh.- Hadis No: 111.)<\/p>\n
*Zina haddi, alenili\u011fin cezas\u0131d\u0131r. Zinan\u0131n cezas\u0131 ahirette verilecektir.<\/p>\n
*\u0130ran krallar\u0131na = Kisra<\/p>\n
M\u0131s\u0131r krallar\u0131na = Fir\u2019avn<\/p>\n
Bizans krallar\u0131na = Kayser<\/p>\n
T\u00fcrk krallar\u0131na = Hakan<\/p>\n
Habe\u015fistan krallar\u0131na = Neca\u015fi<\/p>\n
Sebe (Yemen) krallar\u0131na = Tubba denir.<\/p>\n
*\u0130mam Gazali \u0130hya-u Ulum adl\u0131 eserinde zikretmi\u015ftir ki: Rasul-i Ekrem (s.a.v.): \u201c\u00dczeyr Peygamber midir, de\u011fil midir? bilmiyorum, Tubba mel\u2019un mudur, de\u011fil midir? bilmiyorum, Z\u00fclkarneyn peygamber midir, de\u011fil midir? bilmiyorum.\u201d buyurmu\u015flard\u0131r. Peygamberimiz (s.a.v.)\u2019in bu m\u00fcbarek s\u00f6zleri Allahu Teala\u2019n\u0131n kendilerini bu esrara muttali ve vak\u0131f k\u0131lmadan \u00f6nce olmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamberimiz (s.a.v.)\u2019in Allahu Teala kendilerini muttali k\u0131ld\u0131ktan sonra: \u201cTubba m\u00fc\u2019mindir.\u201d diye haber verdikleri nakledilmi\u015ftir. Tahtavi. (\u0130. Abidin 8. Cilt, 80. Sh.)<\/p>\n
Bilmiyorum Demek<\/p>\n
Bir hadiste \u015f\u00f6yle buyurulmu\u015ftur: \u201c\u0130lim \u00fc\u00e7t\u00fcr: Allah\u2019\u0131n kitab\u0131, Rasul\u2019\u00fcn\u00fcn sabit olan s\u00fcnnet ve La edri \u201cBilmiyorum\u201d demek.\u201d (Ebu Davud, \u0130bn Mace) (Gazali, \u0130hyau Ulumi\u2019d- din, 1. Cilt,288. Sh.)<\/p>\n
*\u00c7o\u011fu zaman Mekhul: \u201cNidanim (fars\u00e7a bilmiyorum).\u201d derdi. (Tirmizi- K\u0131yamet 4. Cilt, 291. Sh.- Hadis No: 2622.)<\/p>\n
*Abbasi Halifesi Harun Re\u015fid, \u0130mam Ebu Yusuf\u2019u Kad\u0131\u2019l-Kudat\u2019l\u0131k (ba\u015f hakimlik) makam\u0131na getirdi.<\/p>\n
Bir g\u00fcn Ebu Yusuf\u2019a bir mesele soruldu.<\/p>\n
\u0130mam Ebu Yusuf: \u201cBilmiyorum.\u201d dedi.<\/p>\n
Kendisine: \u201cSen beyt\u00fc\u2019l-mal\u2019dan (hazineden) \u015fu kadar maa\u015f al\u0131yorsun. Sonra da bilmiyorum, diyorsun.\u201d dediler.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine \u0130mam Ebu Yusuf \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBen bildiklerim kadar maa\u015f al\u0131yorum. Bilmediklerim kadar alsayd\u0131m devletin hazinesi buna yetmezdi.\u201d<\/p>\n
*\u0130mam-\u0131 Malik\u2019in 13 y\u0131l ders ald\u0131\u011f\u0131 hocas\u0131 \u0130bn-i H\u00fcrm\u00fcz\u2019\u00fcn, ona nasihat\u0131 \u015fudur: \u201cBir insan\u0131n s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131 en emin liman \u201cBilmiyorum\u201d s\u00f6z\u00fcd\u00fcr.\u201d Alimlerin talebelerine b\u0131rakacaklar\u0131 en b\u00fcy\u00fck miras \u201cBilmiyorum\u201d kelimesi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
*Rivayete g\u00f6re; \u201c\u0130mam Malik\u2019e k\u0131rk mesele sorulmu\u015f, otuzalt\u0131s\u0131 hakk\u0131nda \u201cBilmiyorum\u201d demi\u015ftir.\u201d (Hukuk-\u0131 \u0130slamiyye Kamusu 1. Cilt, 271. Sh.)<\/p>\n
*Abdullah \u0130bni Mes\u2019ud (r.a.) dedi ki: \u201cKi\u015fi bildi\u011fini s\u00f6ylesin, bilmedi\u011fi mesele hakk\u0131nda da: \u201cAllah bilir\u201d desin. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n bilmedi\u011fi bir \u015fey hakk\u0131nda: \u201cBilmiyorum\u201d demesi de ilimdendir.\u201d (Buhari- Tefsir 11. Cilt, 145. Sh.- Hadis No: 1719.)<\/p>\n
*(La edri) \u201cBilmem, ilmin yar\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d Bu s\u00f6z mesel olmu\u015ftur. Bilmiyorum s\u00f6z\u00fc ma\u2019lumu me\u00e7hulden ay\u0131rdeder, bu da ilmin bir nev\u2019idir. (Tecrid-i Sarih Tercemesi ve \u015eerhi 11. Cilt, 145. Sh.)<\/p>\n
*\u015ea\u2019bi demi\u015ftir ki: \u201cBilmiyorum demek, ilmin yar\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d (Darimi- Mukaddime, Hadis No: 186.)<\/p>\n
*Bilmiyorum demekten utanm\u0131yor musun? diye sorulunca \u015ea\u2019bi, \u015fu cevab\u0131 verdi: \u201cMelekler Allah Teala\u2019ya: \u201cSenin bize bildirdi\u011finden ba\u015fka bizim bilgimiz yoktur.\u201d (Bakara: 32.) demekten utanmam\u0131\u015flard\u0131r.\u201d (Hukuk-\u0131 \u0130slamiyye Kamusu 1. Cilt, 272. Sh.)<\/p>\n
(Cevher \u0130nci Alt\u0131n)<\/p>\n
Abdullah \u00d6ZT\u00dcRK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir alime, cevab\u0131n\u0131 bildi\u011fi soruyu sormak, onu imtihan etmek adaba uygun de\u011fildir. O alimin ilminden ve bereketinden istifadesi kesilir, nasibsiz kal\u0131r. *S\u0131raciyye\u2019de zikredilmi\u015ftir ki: \u0130mam Muhammed (Rh.a.) \u00e7ocukken \u0130mam-\u0131 Azam\u2019a (Rh.a.): \u2013\u201cBir \u015fahsa \u00fc\u00e7 kere \u201cVallahi ben seninle konu\u015fmayaca\u011f\u0131m.\u201d diyen kimse hakk\u0131nda ne buyurursunuz?\u201d diye sormu\u015f. \u0130mam-\u0131 Azam (Rh.a.): \u2013\u201cSonra ne olmu\u015f.\u201d dedi\u011finde \u0130mam Muhammed…<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6115","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6115"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6116,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6115\/revisions\/6116"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}