

{"id":6073,"date":"2026-04-24T16:31:36","date_gmt":"2026-04-24T13:31:36","guid":{"rendered":"https:\/\/suristan.net\/?p=6073"},"modified":"2026-04-24T16:31:36","modified_gmt":"2026-04-24T13:31:36","slug":"insanin-sartlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/suristan.net\/?p=6073","title":{"rendered":"\u0130nsan\u0131n \u015eartlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>*\u0130nsan\u0131 insan yapan, nefis, kalb, ak\u0131l ve ruhtur.<\/p>\n<p>Bunlar, insan olman\u0131n \u015fartlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar olmadan, hi\u00e7 kimse insan gibi ya\u015fayamaz.Ve insan, insan olduk\u00e7a mutlu olur.<\/p>\n<p>Ekl, \u015furub, nikah, muhabbet, merhamet, \u00fcnsiyet, ilim, hikmet, marifet, hu\u015fu, huzur, in\u015firah olmadan insan\u0131n mutlu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Nefsin g\u0131das\u0131: Ekl, \u015furub, nikaht\u0131r.<\/p>\n<p>Kalbin g\u0131das\u0131: Muhabbet, merhamet, \u00fcnsiyettir.Akl\u0131n g\u0131das\u0131: \u0130lim, hikmet, marifettir.<\/p>\n<p>Ruhun g\u0131das\u0131: Hu\u015fu, huzur, in\u015firaht\u0131r.Nefis, aile ile mutludur.<\/p>\n<p>Kalb, dua ve zikir ile mutmain olur.<\/p>\n<p>Ak\u0131l, sohbet ve tefekk\u00fcrden g\u0131dalan\u0131r.<\/p>\n<p>Ruh, ibadet ile inbisat eder.<\/p>\n<p>Yoksa hepsi zay\u0131f kal\u0131r.<\/p>\n<p>Mutsuz olur. F\u0131trat\u0131na ters d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<p>En m\u00fckemmel insan Hz. Muhammed (s.a.v.) nefsini \u00f6ld\u00fcrmedi.<\/p>\n<p>Kalbi kainat kadar muhabbet ile doluydu.<\/p>\n<p>Akl\u0131 ar\u015f\u0131 ala kadar b\u00fcy\u00fck bir marifete kavu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ruhu her daim hu\u015fu i\u00e7inde kald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130slam dini, nefis, kalb, ak\u0131l ve ruhun g\u0131das\u0131n\u0131 tam verir ve onlar\u0131n ne\u015fv\u00fc nema bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>H\u0131ristiyanl\u0131k ve Yahudilik ise ifrat ve tefrit eder.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 azab i\u00e7inde b\u0131rak\u0131r. \u0130nsanl\u0131k zul\u00fcm ve ihanet i\u00e7inde k\u0131vran\u0131r.<\/p>\n<p>*Allah\u2019\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki halifesi, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n m\u00fckemmel \u015fekli, gayesi ve \u00f6z\u00fc noksans\u0131z olan, bu m\u00fckemmel insan, ancak, nefis, kalb, ak\u0131l, ruh ile bu mertebeye ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. Muhammed\u2019in (s.a.v.) \u015fahs\u0131nda en \u00fcst \u00f6rne\u011fini bulur.  En kamil insan Hz. Peygamber\u2019dir ve onun s\u00fcnneti, ahlak\u0131, hayat\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131narak bu gayeye ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n<\/p>\n<p><strong>\u0130nsan ve \u0130mtihan<\/strong><\/p>\n<p>Halife-i arz olan insan, en g\u00fczel lezzetleri, en b\u00fcy\u00fck hazlar\u0131 alacak veya en a\u011f\u0131r ac\u0131lar\u0131, en derin elemleri \u00e7ekecek mahiyette yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu hakikati anlayan ashabdan \u015fu s\u00f6zler sad\u0131r olmu\u015ftur: \u201cKe\u015fke bir ku\u015f olsayd\u0131m.\u201d \u201cKe\u015fke bir yaprak olsayd\u0131m.\u201d \u201cKe\u015fke bir ot olsayd\u0131m.<\/p>\n<p>\u201dAhsen-i takvimde yarat\u0131lan insan, ulvi lezzetler al\u0131p kainat\u0131n en bahtiyar\u0131 da olabilir veya a\u011f\u0131r azablar \u00e7ekip kainat\u0131n en bedbaht\u0131 da olabilir. Yani cennetin zirvesine kanatlanabildi\u011fi gibi cehennemin en derin \u00e7ukurlar\u0131na d\u00fc\u015fecek mahiyet onda vard\u0131r. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda insan\u0131n lezzet ve ac\u0131 i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Et ve kemik ac\u0131ya ve lezzete ne kadar m\u00fcsaid!<\/p>\n<p>Ya cennete gidecek ve kainatta hi\u00e7bir canl\u0131n\u0131n almad\u0131\u011f\u0131 lezzetleri alacak.<\/p>\n<p>Ya cehenneme gidecek ve kainatta hi\u00e7bir canl\u0131n\u0131n \u00e7ekmedi\u011fi azab\u0131 \u00e7ekecek.<\/p>\n<\/p>\n<p><strong>\u0130nsan ve \u0130mtihan Sahnesi<\/strong><\/p>\n<p>*D\u00fcnya sahnesi bir daha kurulmayacak. Bu filmin tekrar\u0131 yok. Bu filmde rol se\u00e7tin. O rol\u00fc oynuyorsun. Film bitince art\u0131k onu de\u011fi\u015ftirmen imkans\u0131z. Zira sahne tekrar kurulmayacak. Film ba\u015fa al\u0131nmayacak.<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnyaya bir kere geldik.&#8221; s\u00f6z\u00fc, halis ruhlar\u0131 ahirete, habis ruhlar\u0131 d\u00fcnyaya sevkeder.<\/p>\n<p>*Ahiretinden kesip d\u00fcnyaya yamad\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7bir elbise, seni rahat ettirmeyecektir.<\/p>\n<p>Ahiretinden al\u0131p d\u00fcnyaya yerle\u015ftirdi\u011fin hi\u00e7bir zaman dilimi, seni mutlu etmeyecektir.<\/p>\n<p>Ahiretinden gaflet edip d\u00fcnyada hart\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7bir an\u0131, sana huzur vermeyecektir.<\/p>\n<p>*Senin ger\u00e7e\u011fin ge\u00e7mi\u015findir. Kar\u015f\u0131nda ge\u00e7mi\u015fin duruyor. Gelece\u011fin de\u011fil. O hala belirsizli\u011fini koruyor. Gelecek mi, gelmeyecek mi?<\/p>\n<p>*Ge\u00e7mi\u015f amel defterim, gelecek an ve kar\u015f\u0131mda g\u00f6r\u00fcnen g\u00fcnler. As\u0131l gelecek ise, ha\u015fir, s\u0131rat, sonsuz hayat.<\/p>\n<p>*D\u00fcnde kalan d\u00fcnya ile ahirde gelecek ahiret.<\/p>\n<p>Tercihini yap.<\/p>\n<p>*Ve bil ki d\u00fcnyada;<\/p>\n<p>\u201cHaz art\u0131nca ard\u0131ndan h\u00fcz\u00fcn artar.\u201d<\/p>\n<p>*Nefis a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir hayat\u0131 hedef alan kimsenin sonunun mutsuzluk olaca\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n<p>Nefislerinin pe\u015finde ko\u015fan gen\u00e7ler bunun fark\u0131na vard\u0131klar\u0131 zaman, \u00f6mr\u00fcn \u00e7o\u011fu ge\u00e7mi\u015f ve arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulamaman\u0131n \u0131zd\u0131rab\u0131 ile her \u015feyi t\u00fcketen bir sona yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>***\u1e22asirad duny\u00e2 vel \u00e2\u1e23irah. (Hacc: 11.)<\/p>\n<p>***O, d\u00fcnyay\u0131 da kaybetmi\u015ftir, ahireti de. (Hacc: 11.)<\/p>\n<p>Ayetin ihtar etti\u011fi haleti tam olarak ya\u015far.<\/p>\n<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n hepsi bir de\u011fil. M\u00fc\u2019min var, kafir var, m\u00fcnaf\u0131k var. M\u00fc\u2019minlerin de hepsi bir de\u011fil. Havas var, avam var. Avam\u0131n da hepsi bir de\u011fil. Salih olan\u0131 var, fas\u0131k olan\u0131 var. Kad\u0131nlar\u0131n da hepsi bir de\u011fil. Hz. Fat\u0131ma (r.a.) gibi olan\u0131 var. Vahile ve Vaile gibi olan\u0131 var.<\/p>\n<p>*\u0130nsanlar \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r: M\u00fc\u2019min, Kafir, M\u00fcnaf\u0131k.<\/p>\n<p>M\u00fc\u2019minler ikiye ayr\u0131l\u0131r: Salih ve Fas\u0131k.<\/p>\n<p>Salihler ikiye ayr\u0131l\u0131r: Avam ve Havas.<\/p>\n<p>Havas ikiye ayr\u0131l\u0131r: M\u00fc\u00e7tehid olan ve M\u00fc\u00e7tehid olmayan.<\/p>\n<p>Kafirler ikiye ayr\u0131l\u0131r: Yaratana inanan ve inanmayan.<\/p>\n<p>Yaratana inanan kafirler ikiye ayr\u0131l\u0131r: Kitap ehli olan ve olmayan.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar ikiye ayr\u0131l\u0131r: M\u00fcnaf\u0131k oldu\u011funu bilen m\u00fcnaf\u0131k ve M\u00fcnaf\u0131k oldu\u011funu bilmeyen m\u00fcnaf\u0131k.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Bilenler ve bilmeyenler.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Kendini bilenler ve kendini bilmeyenler.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Yolu t\u0131kayanlar ve yolu a\u00e7anlar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Su\u00e7layanlar ve su\u00e7lananlar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Delirenler ve delirtenler.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: A\u011flayanlar ve a\u011flatanlar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Muhsinler ve gayri muhsinler.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Samimiler ve samimiyetsizler.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Erkek kad\u0131nlar, han\u0131m kad\u0131nlar.<\/p>\n<p>Kad\u0131nlar ikiye ayr\u0131l\u0131r: Sad\u0131ka kad\u0131nlar, fas\u0131ka kad\u0131nlar.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda iman y\u00f6n\u00fcnde insanlar ikiye ayr\u0131l\u0131r. Kalbinde iman\u0131 olanlar ve kalbinde iman\u0131 olmayanlar.<\/p>\n<p>\u201cSizi yaratan O\u2019dur. B\u00f6yle iken kiminiz kafir, kiminiz m\u00fc\u2019mindir. Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rendir.\u201d (Tegab\u00fcn: 2.)<\/p>\n<p>Kalbinde iman\u0131 olmayanlar\u0131n genel ad\u0131 kafirdir. Fakat Kur\u2019an, bunlar\u0131 s\u0131n\u0131flara ay\u0131r\u0131r. Hepsinin cinayeti, mahiyeti ve sonunda g\u00f6recekleri ceza ayn\u0131 de\u011fildir. D\u00fcnyada m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bunlara muamelesi de ayn\u0131 olmaz.<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u2019da kafirler farkl\u0131 isimlerle tesmiye edilir. Hepsi i\u00e7in sadece kafir lafz\u0131 kullan\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Mesela m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda kendilerini gizleyen kafirler hakk\u0131nda m\u00fcnaf\u0131k kavram\u0131 ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Kendilerine kitap verilen fakat Kur\u2019an\u2019\u0131 ve Rasulullah\u2019\u0131 inkar edenler Kur\u2019an\u2019da ehli kitab olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Puta tapan Kurey\u015fli inkarc\u0131lar m\u00fc\u015frik ismiyle tesmiye olunur.<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u2019da ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere, Ehli kitab\u0131n kesti\u011fi ve kad\u0131nlar\u0131 helaldir. Onlardan cizye al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Mecusinin kesti\u011fi yenmez. Mecusi kad\u0131nla evlenmek haramd\u0131r. Fakat bunlardan cizye al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fctecaviz kafirler ile sava\u015f\u0131l\u0131r. Harem dahiline girmeleri yasaklan\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar if\u015fa edilmez. Utan\u0131p insafa gelmeleri ve iman etmeleri beklenir.<\/p>\n<p>Katletti\u011fi adam\u0131n kafatas\u0131nda \u015farap i\u00e7en insan var. Kafatas\u0131ndaki sanat-\u0131 ilahiye bak\u0131p iman\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren insan var. Elbette biri cennete biri cehenneme gidecek. \u00c2l\u00e2y-\u0131 illiyine \u00e7\u0131kacak olan da insan. Esfel-i safiline d\u00fc\u015fecek olan da insan. Adaletin iktizas\u0131 budur. \u0130mtihan\u0131n hikmeti de budur.<\/p>\n<p>***\u0130nkar edenler, b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck cehenneme s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>***Ves\u00eeka-lle\u017c\u00eene kefer\u00fb il\u00e2 cehenneme zumer\u00e2. (Z\u00fcmer: 71.)<\/p>\n<p>***Rablerine kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131nanlar da b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck cennete sevk edilirler.<\/p>\n<p>***Ves\u00eeka-lle\u017c\u00eene-ttekav rabbehum il\u00e2-lcenneti zumer\u00e2. (Z\u00fcmer: 73.)<\/p>\n<p>***Cehennem halk\u0131 ile cennet halk\u0131 bir olmaz. Kurtulanlar, ancak cennet halk\u0131d\u0131r. (Ha\u015fr: 20.)<\/p>\n<p>***L\u00e2 yestev\u00ee ash\u00e2bu-nn\u00e2ri ve ash\u00e2bu-lcenneh. Ash\u00e2bu-lcenneti humu-lf\u00e2-iz\u00fbn. (Ha\u015fr: 20.) <\/p>\n<p>(Cevher \u0130nci Alt\u0131n)<\/p>\n<p>Abdullah \u00d6ZT\u00dcRK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>*\u0130nsan\u0131 insan yapan, nefis, kalb, ak\u0131l ve ruhtur. Bunlar, insan olman\u0131n \u015fartlar\u0131d\u0131r. Bunlar olmadan, hi\u00e7 kimse insan gibi ya\u015fayamaz.Ve insan, insan olduk\u00e7a mutlu olur. Ekl, \u015furub, nikah, muhabbet, merhamet, \u00fcnsiyet, ilim, hikmet, marifet, hu\u015fu, huzur, in\u015firah olmadan insan\u0131n mutlu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Nefsin g\u0131das\u0131: Ekl, \u015furub, nikaht\u0131r. Kalbin g\u0131das\u0131: Muhabbet, merhamet, \u00fcnsiyettir.Akl\u0131n g\u0131das\u0131: \u0130lim, hikmet,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6073","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6074,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6073\/revisions\/6074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}