Bir da\u011f ba\u015f\u0131nda bir adam\u0131n babas\u0131 kendisine bir k\u00f6\u015fk yapt\u0131rm\u0131\u015f. K\u00f6\u015fk\u00fcn bir odas\u0131na da g\u00fczel kokulu bir \u00e7i\u00e7ek yerle\u015ftirmi\u015f. O\u011fluna \u00f6mr\u00fc boyunca k\u00f6\u015fk\u00fc bu \u00e7i\u00e7eksiz b\u0131rakmamas\u0131n\u0131 \u0131srarla tenbih etmi\u015f ve demi\u015f ki: \u201cSak\u0131n ha, gece olsun, g\u00fcnd\u00fcz olsun, bir an bile k\u00f6\u015fk\u00fc \u015fu \u00e7i\u00e7eksiz b\u0131rakma.\u201d O\u011ful ileride k\u00f6\u015fk\u00fcn \u00e7evresini \u00e7i\u00e7ek bah\u00e7eleri haline getirmi\u015f. Deniz demeden, kara demeden d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131n\u0131 aratm\u0131\u015f, ud, reyhan, misk ve benzeri g\u00fczel kokulu t\u00fcm \u00e7i\u00e7ekleri getirerek k\u00f6\u015fk\u00fcn\u00fcn \u00e7evresinde yeti\u015ftirmi\u015f. Dikti\u011fi \u00e7i\u00e7eklerin kokusu \u00e7evresini sar\u0131nca, g\u00fcn gelmi\u015f, babas\u0131n\u0131n b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7i\u00e7e\u011fin kokusu g\u00f6lgede kalarak hissedilmez olmu\u015f. O zaman kendi kendine demi\u015f ki: \u201cHi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, babam bu \u00e7i\u00e7e\u011fi kokusu i\u00e7in saklamam\u0131 vasiyet etmi\u015fti. \u015eimdi ise bunca kokunun yan\u0131nda onun kokusuna ihtiyac\u0131m\u0131z kalmad\u0131. Buna g\u00f6re art\u0131k onun hi\u00e7 bir faydas\u0131 yok. \u00dcstelik onu koyacak yer de bulam\u0131yoruz.\u201d O\u011ful bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ile bir s\u00fcre sonra babas\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7e\u011fini k\u00f6\u015fkten atm\u0131\u015f. Fakat \u00e7i\u00e7e\u011fi att\u0131ktan sonra k\u00f6\u015fk\u00fcn temelindeki deliklerin birinden korkun\u00e7 bir y\u0131lan \u00e7\u0131karak kendisini \u00f6yle m\u00fcthi\u015f bir kafa darbesi ile yere sermi\u015f ki adam\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011fine getirivermi\u015f. Bunun \u00fczerine \u00e7ok ge\u00e7 kalarak ve art\u0131k faydas\u0131 olmayacak bir zamanda anlam\u0131\u015flar, babas\u0131n\u0131n b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7i\u00e7e\u011fin zehirli y\u0131lanlara kar\u015f\u0131 koyan bir \u00f6zelli\u011fi varm\u0131\u015f.<\/p>\n
Ma\u011frur o kimseye derler ki, sadece akl\u0131na g\u00fcvenerek kendi bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u015feyin asl\u0131nda var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131r. Halbuki kemal ehli bilir ki, insano\u011flunun kalbi de hikayede anlat\u0131lan k\u00f6\u015fk gibidir. Zehirli akrepler ve y\u0131lanlar yuvas\u0131d\u0131r. Bu akreplere kar\u015f\u0131 koymak, onlar\u0131 ba\u011flamak ancak \u00f6zel \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun tek \u00e7\u0131kar yolu farz ibadetler ile \u015feriat\u0131n di\u011fer y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleridir. (\u0130mam-\u0131 Gazali- El- Munkiz\u00fc Mine\u2019d Dalal 4. B\u00f6l\u00fcm Tasavvuf ve \u0130slam 280.- 281. Sh.)<\/p>\n
Bu hikaye bize dalaletin sebebini ve neticesini g\u00f6steriyor ve ikaz ediyor.<\/p>\n
\u00d6ncekileri yok saymak ve onlar\u0131n nasihatlar\u0131na ehemmiyet vermemek ve yeni yollar edinerek eski olan\u0131 eskimi\u015f kabul etmek, insan\u0131 \u00f6yle bir noktaya getirir ki, kendi sonunu haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmez, bilince de i\u015f i\u015ften ge\u00e7mi\u015f olur.<\/p>\n
\u00d6nce bir mezhepsizlik modas\u0131 icad edildi.<\/p>\n
Mezhepler basite al\u0131nd\u0131. Biz daha iyisine ula\u015f\u0131r\u0131z diyenler kibirle kendilerini g\u00f6sterdiler.<\/p>\n
Arkas\u0131ndan hadis inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu a\u00e7\u0131lan gedikten girmeye ba\u015flad\u0131. Art\u0131k mezhebe tabi olmamak bu sapm\u0131\u015f g\u00fcruha yeterli gelmiyordu.<\/p>\n
\u0130slamiyet hakk\u0131nda daha \u00e7ok s\u00f6z sahibi olmak iste\u011fiyle hadisler \u00fczerinden tenkide ba\u015flad\u0131lar. Bunu yaparken f\u00fctursuzca ve sald\u0131rgan bir uslup tak\u0131narak mukaddesat\u0131 inciterek yay\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n
Art\u0131k toplumda mezhepsizli\u011fin yerini hadis inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 modas\u0131 alm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n
\u00c7e\u015fitli ve g\u00fczel kokulu \u00e7i\u00e7ekler getirmek s\u00f6ylemi ile kakt\u00fcsler ve zakkumlarla insanlar\u0131n iman\u0131n\u0131 ve ihlas\u0131n\u0131 yaralad\u0131lar. Etrafa ufunetli kokular yay\u0131ld\u0131. Cual b\u00f6ce\u011fi gibi bunlar\u0131 her tarafa ta\u015f\u0131d\u0131lar.<\/p>\n
K\u00f6\u015fk\u00fcn bah\u00e7esindeki g\u00fcl kokulu \u00e7i\u00e7e\u011fi s\u00f6k\u00fcp att\u0131lar. Sonu\u00e7ta toplumun bir k\u0131sm\u0131n\u0131n maneviyat\u0131n\u0131 enkaza d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n
Bu dalalet furyas\u0131n\u0131 ba\u015flatanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 mezarda yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Bir k\u0131sm\u0131 da kabu\u011funa \u00e7ekilmi\u015f ateizme s\u00fcr\u00fckledikleri gen\u00e7leri uzaktan izliyorlar. Fakat onlara en ufak bir faydalar\u0131 dokunmuyor. Zaten konu\u015fmalar\u0131 art\u0131k o gen\u00e7lerin umurunda de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihi misyonlar\u0131 sona erdi. Son kullanma tarihleri geride kald\u0131. Bunlar\u0131n da modas\u0131 ge\u00e7ti.<\/p>\n
Her sapk\u0131n fikir gibi onlar da tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne at\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n
M\u00fcste\u015frikler i\u00e7in hafif kald\u0131lar.<\/p>\n
Nara gidi\u015f biletini ald\u0131lar. G\u00fcn say\u0131yorlar.<\/p>\n
(Hulasa isimli kitaptan)<\/p>\n
Vasat Yolu
\nAllahu Teala (c.c.) \u015f\u00f6yle buyuruyor: \u201cB\u00f6ylece sizi vasat bir \u00fcmmet yapt\u0131k ki, insanlara \u015fahid olas\u0131n\u0131z, Peygamber de size \u015fahid olsun.\u201d (Bakara: 143.)<\/p>\n
Ebu Said\u2019den (r.a.) rivayetle, Rasulullah (s.a.v.) \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201cVasat, adalettir.\u201d (Tirmizi- Kur\u2019an Tefsiri)<\/p>\n
\u0130nsanl\u0131k tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kavimlerin, cemaatlerin ve milletlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafya ve iklimin etkisi ile farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6sterdiklerine \u015fahid oluyoruz. \u0130nsan ve toplum \u00fczerinde olu\u015fan bu farkl\u0131l\u0131klar \u00fc\u00e7 ayr\u0131 yolun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebeb oldu. Bunlar ifrat, tefrit, vasat yollar\u0131 olarak belirdi. Tarihten gelen bu s\u00fcre\u00e7 ile \u00fc\u00e7 ayr\u0131 dinin, bu gruplar \u00fczerinde etkisi de birbirinden farkl\u0131 neticeler verdi. \u0130frat ve tefrit i\u00e7inde olan gruplar dinlerini de kendi temay\u00fcllerine g\u00f6re de\u011fi\u015ftirdiler. Bir tak\u0131m insanlar orta yolun iki kenar\u0131nda z\u0131d kutuplar olarak k\u00fcmelendiler. Di\u011fer bir k\u0131s\u0131m ise orta yolda y\u00fcr\u00fcyerek vasat\u0131 temsil ettiler.<\/p>\n
Bunlardan bir ucu temsil eden hased\u00e7i insanlar; kemalat, fazilet gibi kavramlar\u0131 inkar edip, b\u00fcy\u00fck faziletlere ve y\u00fcksek hasletlere sahip olan insanlara, hatta peygamberlere h\u00fcrmet etmediler. Bu m\u00fcbarek el\u00e7iler sayg\u0131ya, h\u00fcrmete, biat edilmeye lay\u0131k iken, i\u015fkenceler g\u00f6rd\u00fcler, zul\u00fcm ve hakaretlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Bu kavimlerin i\u00e7inde katledilen el\u00e7iler de oldu. Tarih sayfalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bu insanlar\u0131n yahudi cemaati i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Kendilerine g\u00f6nderilen el\u00e7ilere kar\u015f\u0131 hakaret eden, m\u00fctecaviz tav\u0131rlar sergileyen ve bunlardan k\u0131rk d\u00f6rt tanesini \u00f6ld\u00fcrmekten \u00e7ekinmeyen yahudiler, insanl\u0131\u011f\u0131n bir ucunda olan ifrat topluma tam bir uygunluk arz etmektedir.<\/p>\n
Di\u011fer u\u00e7 noktada ise; kemalat ve faziletlerin ifrat derecede y\u00fcceltilmesi ve ilahla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 temay\u00fcl\u00fc yer al\u0131r. Kamil ve faziletli insanlar\u0131 ger\u00e7ek makamlar\u0131nda tahayy\u00fcl etmekten sarf-\u0131 nazar edip onlara ha\u015fa ilahl\u0131k payesi verirler. Tarih i\u00e7inde bu insanlar\u0131n h\u0131ristiyan cemaatinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130sa peygamberin yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olan havarilerin her birini bir peygamber ve rasul olarak g\u00f6r\u00fcrler ve bir peygamber olan Hz. \u0130sa\u2019y\u0131 ha\u015fa ilah kabul ederler. Peygamberi ilah derecesine y\u00fcceltenler ondan bo\u015falan yere de peygamber yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olan havarileri oturturlar.<\/p>\n
Bu ifrat ve tefritin ortas\u0131nda vasat\u0131 temsil eden \u0130slamiyet vard\u0131r. Abduhu ve Rasuluhu \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc getiren \u0130slam dini herkese ilan eder ki; peygamber \u00f6ncelikle abddir (kuldur = insand\u0131r) ilah de\u011fildir, bu konuda h\u0131ristiyanlar gibi dalalet ehli olmay\u0131n! Sonra o peygamber Rasul\u2019d\u00fcr. Allah\u2019\u0131n el\u00e7isine h\u00fcrmette kusur etmeyin, \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyin, sesinizi y\u00fckseltmeyin, ona kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131z tav\u0131rlar i\u00e7ine girmeyin yani yahudile\u015fmeyin, yahudiler gibi magdup (gadaba u\u011frayanlardan) olmay\u0131n.<\/p>\n
\u0130lahi! Bizi s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakime hidayet et. (\u0130slam ile \u015fereflendir) gadaba u\u011frayandan ve dalalet ehlinden (yahudi ve h\u0131ristiyanlardan) yapma. Amin!<\/p>\n
\u0130frat ve tefrit cemaatlerinden gelen etkiler zamanla vasat\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 iki u\u00e7 noktaya kayd\u0131rd\u0131 ve az da olsa sapmalar meydana geldi. \u015eia ve Harici gruplar olu\u015ftu. Bir cemaat t\u0131pk\u0131 yahudiler gibi fazilet ve kemalat\u0131 inkar ederek velileri ve nebileri makam\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda tasavvur ederek sapt\u0131lar. Hz. Ali\u2019yi tekfir edip tevbeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. \u0130lk m\u00fcsl\u00fcmanlardan olan sahabeleri tezyif edip onlara hakaret ettiler. Bu Harici gruplar sald\u0131rgan ve m\u00fctecaviz idiler.<\/p>\n
Di\u011fer u\u00e7 noktada, h\u0131ristiyanl\u0131kta oldu\u011fu gibi ibadet etmeden, sadece ba\u011flanarak cennetin kazan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 sanan bir cemaat daha meydana geldi. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 Hz. Ali\u2019yi ilahla\u015ft\u0131rd\u0131, bir k\u0131sm\u0131 peygamber ile kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Bu sapmalar\u0131n ortas\u0131nda vasat\u0131 temsil eden grup Ehl-i s\u00fcnnet\u2019tir. Onlar istikamet yolunda y\u00fcr\u00fcyen s\u00fcnnet yolunun yolcular\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n
Allahu Teala (c.c.) \u015f\u00f6yle buyuruyor: \u201cDe ki: E\u011fer Allah\u2019\u0131 seviyorsan\u0131z bana uyun ki, Allah\u2019da sizi sevsin ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Allah, Gafur\u2019dur, Rahim\u2019dir.\u201d (Al-i \u0130mran: 31.)<\/p>\n
\u0130\u015fte cenneti kazand\u0131ran, r\u0131zay\u0131 ilahiye kavu\u015fturan ve Allah\u2019\u0131n sevgisine ula\u015ft\u0131ran yol budur.<\/p>\n
(Cevher \u0130nci Alt\u0131n)<\/p>\n
Abdullah \u00d6ZT\u00dcRK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir da\u011f ba\u015f\u0131nda bir adam\u0131n babas\u0131 kendisine bir k\u00f6\u015fk yapt\u0131rm\u0131\u015f. K\u00f6\u015fk\u00fcn bir odas\u0131na da g\u00fczel kokulu bir \u00e7i\u00e7ek yerle\u015ftirmi\u015f. O\u011fluna \u00f6mr\u00fc boyunca k\u00f6\u015fk\u00fc bu \u00e7i\u00e7eksiz b\u0131rakmamas\u0131n\u0131 \u0131srarla tenbih etmi\u015f ve demi\u015f ki: \u201cSak\u0131n ha, gece olsun, g\u00fcnd\u00fcz olsun, bir an bile k\u00f6\u015fk\u00fc \u015fu \u00e7i\u00e7eksiz b\u0131rakma.\u201d O\u011ful ileride k\u00f6\u015fk\u00fcn \u00e7evresini \u00e7i\u00e7ek bah\u00e7eleri haline getirmi\u015f. Deniz demeden,…<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5732"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5733,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5732\/revisions\/5733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/suristan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}